การจัดแบ่งประเภทของยาตามกฎหมาย

ข้อแรก
ยาสามัญประจำบ้าน ยาในกลุ่มนี้เป็นยาที่ได้รับการพิจารณาแล้วว่าปลอดภัยโอกาสเป็นอันตรายต่อสุขภาพมีน้อยกฎหมายจึงอนุญาตให้จำหน่ายได้ทั่วไปและให้ผู้ป่วยสามารถตัดสินใจเลือกใช้ยาด้วยตนเองตามอาการเจ็บป่วยเบื้องต้น เช่น ยาเม็ดบรรเทาอาการลดไข้พาราเซตามอล 500 มิลลิกรัม (เฉพาะขนาดบรรจุ 4 และ 10 เม็ด) ยาเม็ดแก้แพ้ลดน้ำมูกคลอร์เฟนิรามีน 2 มิลลิกรัม (ขนาดบรรจุ 4 และ 10 เม็ด) เป็นต้น
ข้อที่สอง
ยาอันตราย เป็นยาที่กฎหมายอนุญาตให้จำหน่ายได้เฉพาะในร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกรเป็นผู้ดูแล ควบคุมการส่งมอบยาพร้อมคำแนะนำที่เหมาะสมแก่ผู้ป่วยเท่านั้น เนื่องจากยาในกลุ่มนี้อาจก่อให้เกิดอันตรายได้ง่ายหากใช้ไม่ถูกต้อง ยาในกลุ่มนี้สังเกตได้จาก “อักษรสีแดง” ที่ระบุว่า “ยาอันตราย” บริเวณกล่อง หรือ ภาชนะบรรจุยา ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น ยาปฏิชีวนะ ยาคุมกำเนิด ยาลดความดันโลหิต ยาโรคไทรอยด์ ยาเบาหวาน ยาลดไขมัน ยาแก้ปวดชนิดต่าง ๆ เป็นต้น
ข้อที่สาม

ยาควบคุมพิเศษ เป็นยาที่อาจเกิดอันตรายได้สูงหากใช้ไม่ถูกต้อง ผู้ป่วยที่จะใช้ยานี้ต้องได้รับจากการวินิจฉัยจากแพทย์ก่อน หากจะมาซื้อที่ร้านขายยาจำเป็นต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์และมีเภสัชกรให้คำแนะนำในการใช้ยา ยาในกลุ่มนี้สังเกตได้จาก “อักษรสีแดง” ที่ระบุว่า “ยาควบคุมพิเศษ” บริเวณกล่อง หรือ ภาชนะบรรจุยา ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น ยาเม็ดสเตียรอยด์ เป็นต้น

นอกจากนี้ยังมี “ยาใหม่” จัดอยู่ในกลุ่มยาควบคุมพิเศษ ซึ่งยากลุ่มนี้จะต้องมีระบบการติดตามความปลอดภัยและประสิทธิภาพของยา (Safety Monitoring Program : SMP) ซึ่งจะจำกัดการใช้เฉพาะในสถานพยาบาลหรือเฉพาะในโรงพยาบาลที่มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญดูแลอย่างใกล้ชิดเท่านั้น และจะต้องรายงานผลความปลอดภัย ตลอดจนรายงานอาการไม่พึงประสงค์จากยาใหม่นี้ต่อสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาและยาเป็นระยะเวลาอย่างน้อย 2 ปี โดยมีสัญลักษณ์ “ต้องติดตาม” ที่กล่องยา

 

ข้อสุดท้าย

ยาบรรจุเสร็จที่ไม่ใช่ยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ รวมถึงยาที่นอกเหนือจากที่กล่าวข้างต้น เป็นยาที่กฎหมายอนุญาตให้จำหน่ายได้เฉพาะในร้านขายยาที่มีเภสัชกรเป็นผู้ดูแล ควบคุมการส่งมอบยาพร้อมคำแนะนำที่เหมาะสมแก่ผู้ป่วย ตัวอย่างของยากลุ่มนี้ที่เป็นยาแผนโบราณ เช่น ยาบำรุงร่างกาย ยาบรรเทาอาการปวดตามร่างกาย ตัวอย่างของยากลุ่มนี้ที่เป็นยาแผนปัจจุบัน เช่น ยาบรรเทาหวัดที่มีอาการน้ำมูกไหล ปวดศีรษะและเป็นไข้เนื่องจากหวัด ยาละลายเสมหะเพื่อบรรเทาอาการไอ ยาทาบรรเทาอาการปวดอักเสบของกล้ามเนื้อและข้อ

 

สารานุกรม อย.น้อย has written 19 articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>